Ustawa z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (poz. 1997) wprowadziła (z dniem 5 grudnia 2021r.) do ustawy o kierujących pojazdami nowe brzmienie art. 104a.

Zmiana ta określiła pojęcie „zawieszenie uprawnień do kierowania pojazdami” oraz podała od kiedy zawieszenie następuje i w jakich sytuacjach. Określenie to jest uzupełnieniem dotychczas stosowanych pojęć – czyli zatrzymanie prawa jazdy i cofnięcie uprawnień. Zatrzymanie prawa jazdy najczęściej skutkuje zawieszeniem uprawnień. W dolegliwości jest też czymś pośrednim miedzy zatrzymaniem prawa jazdy a cofnięciem uprawnień.

Osoby, których uprawnienia do kierowania pojazdami zostały zawieszone, uznaje się za nieposiadające uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie i w okresie, w których uprawnienia te są zawieszone. (Art. 104a. ust. 5). Czyli należy przyjąć, że zawieszenie uprawnień jest równoznaczne z faktem nieposiadania uprawnień, tak jakby się jeszcze ich nie uzyskało. Kierując pojazdem mechanicznym w takiej sytuacji popełniamy wykroczenie. Za wykroczenie takie od 1 stycznia 2022r., zmieniony Kodeks wykroczeń, radykalnie podwyższył kary. Za prowadzenie pojazdu mechanicznego bez posiadania do tego uprawnień (art. 94) jesteśmy zagrożeni karą aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1 500 zł. Górna granica grzywny dla sądu w tym przypadku to 30 tyś zł. Sąd orzeknie również zakaz prowadzenia pojazdów. Przy cofnięciu uprawnień, kierowanie pojazdem mechanicznym byłoby już przestępstwem, zagrożonym karą więzienia do 5 lat.

Zawieszenie uprawnień niechybnie nastąpi w sytuacjach, w których prawo przewiduje zatrzymanie prawa jazdy (przez organ kontroli ruchu lub starostę) z wyjątkiem upływu terminu ważności dokumentu jakim jest prawo jazdy. W praktyce uprawnienia będą zawieszone z upływem okresu, określonego przez policjanta w pokwitowaniu jeżeli pokwitowanie uprawnia nas do kierowania a w innych sytuacjach od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji administracyjnej o zatrzymaniu dokumentu stwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami.

Policjant zatrzymując prawo jazdy powinien przekazać informację o terminie zawieszenia uprawnień.

Decyzja o zwrocie lub wydaniu prawa jazdy jest równoznaczna z ustaniem zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami.

Poniżej pełny tekst omawianego art. 104a z objaśnieniami przytaczanych przepisów.

Art. 104a. 1. Zawieszeniu ulegają uprawnienia do kierowania pojazdami osoby, której:

1) zatrzymano dokument stwierdzający posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami lub zaistniały przesłanki do zatrzymania tego dokumentu w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a, c–f i pkt 2 – 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym lub art. 16a ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957, z 2019 r. poz. 730 oraz z 2020 r. poz. 1517) lub dokument ten nie może być wydany;

art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a, c–f i pkt 2 – 3 ustawy– Prawo o ruchu drogowym

Art. 135. 1. Policjant:

zatrzyma wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku:

a) uzasadnionego podejrzenia, że kierujący pojazdem znajduje się w stanie

nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego

podobnie do alkoholu,

c) przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie

przepisów ruchu drogowego w okresie 5 lat od wydania skierowania na kurs

reedukacyjny, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia

5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami,

d) przekroczenia przez kierującego pojazdem w okresie 1 roku od dnia

wydania po raz pierwszy prawa jazdy liczby 20 punktów za naruszenie

przepisów ruchu drogowego lub stwierdzenia, na podstawie prawomocnych

rozstrzygnięć, że w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa

jazdy popełnił on przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji

lub trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1 lub 2, art. 87 § 1, art. 92a w

przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h lub

art. 98 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2021 r.

poz. 281),]

e) stwierdzenia braku dokumentu, o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 3a lub

4a, lub prowadzenia pojazdu niewyposażonego w blokadę alkoholową

w przypadku, o którym mowa w art. 13 ust. 5 pkt 7 ustawy z dnia

5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami,

f) popełnienia w okresie próbnym, o którym mowa w art. 91 ustawy z dnia

5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, trzech wykroczeń przeciwko

bezpieczeństwu w komunikacji lub jednego przestępstwa przeciwko

bezpieczeństwu w komunikacji;

2) zatrzyma wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku

ujawnienia czynu polegającego na:

a) kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej

niż 50 km/h na obszarze zabudowanym lub

b) przewożeniu osób w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określoną

w dowodzie rejestracyjnym (pozwoleniu czasowym) lub wynikającą

z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu niepodlegającego rejestracji;

przepis nie dotyczy przewozu osób autobusem w publicznym transporcie

zbiorowym w gminnych, powiatowych i wojewódzkich przewozach

pasażerskich w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym

transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1944 i 2400), o ile

w pojeździe przewidziane są miejsca stojące;

2a) zatrzyma wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku

ujawnienia podczas kontroli drogowej, że kierowca wykonujący przewóz

drogowy, do którego mają zastosowanie przepisy rozporządzenia (WE)

nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r.

w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się

do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG)

nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady

(EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1, z późn. zm.44)

) lub umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących

międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia

1 lipca 1970 r., podczas bieżącego dziennego czasu prowadzenia pojazdu

wykonywał ten przewóz pojazdem wyposażonym w tachograf:

a) wbrew obowiązkowi nie rejestrując za pomocą tachografu na wykresówce

lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności

kierowcy lub przebytej drogi,

b) używając cudzej karty kierowcy, używając co najmniej dwóch własnych

kart kierowcy, używając cudzej wykresówki, używając jednocześnie kilku

wykresówek,

c) korzystając z niedozwolonego urządzenia, przedmiotu lub zmienionego

oprogramowania umożliwiającego lub powodującego podrabianie lub

przerabianie danych rejestrowanych przez tachograf,

d) jeżeli tachograf został odłączony;

3) może zatrzymać wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku

uzasadnionego podejrzenia, że kierowca popełnił przestępstwo lub wykroczenie,

za które może być orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów.

art. 16a ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw –wchodzi w życie 17 września 2022r.

Art. 16a. Do dnia wskazanego w komunikacie, o którym mowa w art. 14 ust. 2, policjant zatrzyma prawo jazdy w razie przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328). Przepisy art. 135 ust. 4, art. 135a ust. 5, art. 135b i art. 136 ust. 1–3

oraz art. 139 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się odpowiednio

2) starosta wydał decyzję administracyjną o zatrzymaniu dokumentu stwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 2–5 i 7 oraz ust. 1d niniejszej ustawy oraz art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541 i 2183, z 2016 r. poz. 2001 oraz z 2018 r. poz. 957) lub art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2021 r. poz. 877, 1162 i 1981).

art. 102 ust. 1 pkt 2–5 i 7 oraz ust. 1d ustawy o kierujących pojazdami

Art. 102. 1. Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy

lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy:

2) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie

przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu:

a) kursu dokształcającego w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego,

o którym mowa w art. 91 ust. 2 pkt 1 lit. a,

b) praktycznego szkolenia w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym, o którym

mowa w art. 91 ust. 2 pkt 1 lit. b,

c) kursów reedukacyjnych, o których mowa w art. 98a ust. 1 pkt 2 lub ust. 3;

3) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie

przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia:

a) o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania

pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2,

b) o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania

pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1;

4) kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na

obszarze zabudowanym;

5) kierujący pojazdem silnikowym przewozi osoby w liczbie przekraczającej liczbę

miejsc określoną w dowodzie rejestracyjnym (pozwoleniu czasowym) lub

wynikającą z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu niepodlegającego

rejestracji; przepis nie dotyczy przewożenia osób autobusem w publicznym

transporcie zbiorowym w gminnych, powiatowych i wojewódzkich przewozach

pasażerskich w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym

transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1944 i 2400), o ile w pojeździe

przewidziane są miejsca stojące;

7) kierowca wykonywał przewóz drogowy, do którego mają zastosowanie przepisy

rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych

odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia

Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego

rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1,

z późn. zm.7)) lub umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów

wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej

w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 409), pojazdem

wyposażonym w tachograf:

a) wbrew obowiązkowi nie rejestrując za pomocą tachografu na wykresówce

lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności

kierowcy lub przebytej drogi,

b) używając cudzej karty kierowcy, używając co najmniej dwóch własnych

kart kierowcy, używając cudzej wykresówki, używając jednocześnie kilku

wykresówek,

c) korzystając z niedozwolonego urządzenia, przedmiotu lub zmienionego

oprogramowania umożliwiającego lub powodującego podrabianie lub

przerabianie danych rejestrowanych przez tachograf,

d) jeżeli tachograf został odłączony.

1d. Jeżeli osoba kierowała pojazdem silnikowym pomimo wydania decyzji

administracyjnej o zatrzymaniu jej prawa jazdy na podstawie ust. 1 pkt 4, 5 lub 7 albo

zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2 lub 2a albo art. 135a

ust. 1 pkt 2 lub 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym,

starosta wydaje decyzję administracyjną o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano

prawo jazdy, do 6 miesięcy. Jeżeli decyzja, o której mowa w ust. 1c, nie została

jeszcze wydana, starosta wydaje tę decyzję na okres 6 miesięcy

art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw

Art. 7. 1. Do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw

informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej

Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań

technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i

udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których

mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5:

1) podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa

w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy wymienionej w art. 4, lub wydał prawomocne

rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę

właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem;

2) podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d

i art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o której

mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3;

3) organ kontroli ruchu drogowego, który stwierdził kierowanie pojazdem

silnikowym w okolicznościach, o których mowa w art. 102 ust. 1d albo art. 103

ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, niezwłocznie powiadamia o tym

starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem;

4) starosta niezwłocznie przekazuje do centralnej ewidencji kierowców informację

o zaistnieniu okoliczności, o których mowa w art. 102 ust. 1d ustawy

wymienionej w art. 5;

5) starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub

pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24

punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie

art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4;

6) w stosunku do osoby, której cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami w

trybie art. 140 ust. 1 pkt 3a ustawy wymienionej w art. 4, stosuje się art. 104

ustawy wymienionej w art. 5 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

2. Przepis ust. 1 pkt 3 stosuje się odpowiednio do organu Policji prowadzącego

ewidencję, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4.

3. Komunikat, o którym mowa w ust. 1, ogłasza się w terminie co najmniej

3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonych w tym

komunikacie.

art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

5. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję

o zatrzymaniu prawa jazdy

3b. Jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od

zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika:

1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia

6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444 i 1517) oraz

2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik

alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek

do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem

tej decyzji.

2. Zawieszenie uprawnień do kierowania pojazdami następuje:

1) z upływem okresu, w którym pokwitowanie za zatrzymane prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem uprawniało do kierowania pojazdami, albo

2) od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji administracyjnej o zatrzymaniu dokumentu stwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami.

3. Zawieszenie uprawnień do kierowania pojazdami ustaje z dniem zwrotu zatrzymanego dokumentu stwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami przez organ wydający prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem lub w przypadku wydania dokumentu stwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami.

4. Zatrzymując dokument stwierdzający posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami, organ kontroli ruchu drogowego informuje o dniu rozpoczęcia zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1.

5. Osoby, których uprawnienia do kierowania pojazdami zostały zawieszone, uznaje się za nieposiadające uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie i w okresie, w których uprawnienia te są zawieszone.