Art. 178a. [Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego]

§ 1. Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. (poprzednio – karze grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2)

Art. 178

§ 1. Skazując sprawcę, który popełnił przestępstwo określone w art. 173 (sprowadzenie katastrofy komunikacyjnej) § 1 lub 2, art. 174 (sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy w ruchu) lub art. 177 (spowodowanie wypadku w ruchu) § 1 znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia lub spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający po popełnieniu czynu określonego w art. 173 § 1 lub 2, art. 174 lub art. 177 § 1, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia w organizmie zawartości alkoholu lub obecności środka odurzającego, sąd orzeka karę pozbawienia wolności przewidzianą za przypisane sprawcy przestępstwo w wysokości od dolnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę do górnej granicy tego zagrożenia zwiększonego o połowę.

§ 1a. Skazując sprawcę, który popełnił przestępstwo określone w art. 173 (sprowadzenie katastrofy komunikacyjnej) § 3 lub 4 lub art. 177 (spowodowanie wypadku w ruchu) § 2, w warunkach określonych w § 1 lub którego dotyczy wskazana w tym przepisie okoliczność, sąd orzeka karę pozbawienia wolności w wysokości:

1) nie niższej niż 3 lata, (poprzednio- nie niższej niż 2 lata) jeżeli następstwem wypadku jest ciężki uszczerbek na zdrowiu innej osoby albo następstwem katastrofy jest ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, do dwukrotności górnej granicy ustawowego zagrożenia,

2) nie niższej niż 5 lat (poprzednio- nie niższej niż 2 lata) , jeżeli następstwem czynu jest śmierć człowieka, do dwukrotności górnej granicy ustawowego zagrożenia w przypadku katastrofy, a 20 lat pozbawienia wolności w przypadku wypadku.

Art. 173. [Spowodowanie katastrofy w komunikacji]

§ 1. Kto sprowadza katastrofę w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym zagrażającą życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

§ 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 3. 131 Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 15.

§ 4. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 2 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Art. 174. [Sprowadzenie niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji]

§ 1. Kto sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Art. 177. [Spowodowanie wypadku komunikacyjnego]

§ 1. Kto, naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Jeżeli następstwem wypadku jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3. Jeżeli pokrzywdzonym jest wyłącznie osoba najbliższa, ściganie przestępstwa określonego w § 1 następuje na jej wniosek.

Konfiskata samochodu (Kodeks karny – art. 44b, art. 178 §3 i art. 178 a §5)

Za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości w określonych okolicznościach kierowcy będzie grozić dodatkowo przepadek pojazdu mechanicznego. Przepisy weszły w życie 14 marca 2024 roku.

Konfiskata pojazdu mechanicznego zostanie orzeczona lub może zostać orzeczona w następujących przypadkach:

  1. kierowcy zatrzymanemu za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, jeśli ma nie mniej niż 1,5 promila alkoholu we krwi – sąd może odstąpić od orzeczenia przepadku pojazdu ze względu na wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami;
  2. kierowcy prowadzącemu pojazd w stanie nietrzeźwości w warunkach recydywy– sąd może odstąpić od orzeczenia przepadku pojazdu ze względu na wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.
  3. Kierowcy, który spowodował wypadek, katastrofę lub sprowadza katastrofę i jest nietrzeźwy (powyżej 0,5 promila alkoholu we krwi) albo zbiegł z miejsca wypadku – sąd może orzec przepadek pojazdu mechanicznego
  4. bezwarunkowo kierowcy, który spowodował wypadek (katastrofę, sprowadza katastrofę) w stanie nietrzeźwości – jeżeli zawartość alkoholu w organizmie sprawcy była wyższa niż 1 promil we krwi

Pojazd zostanie najpierw tymczasowo zajęty przez policję na okres do 7 dni. W następnej kolejności samochód zabezpieczy prokurator, a na koniec sąd orzeknie przepadek pojazdu.

Uchwalone zmiany w przepisach obejmą również sytuacje, w których pijany kierowca nie jest właścicielem prowadzonego samochodu (np. leasing, samochód firmowy, współwłasność pojazdu itp.

Sąd orzeknie wówczas przepadek równowartości pojazdu. Wycena nastąpi na podstawie:

  1. Jeżeli samochód posiada ubezpieczenie AC, za jego równowartość zostanie przyjęta wartość pojazdu uwzględniona w polisie ubezpieczeniowej na rok, w którym popełniono przestępstwo.
  2. W razie braku ubezpieczenia AC, przyjęta zostanie średnia wartość pojazdu z uwzględnieniem marki, modelu, roku produkcji, typu nadwozia, rodzaju napędu i silnika, pojemności lub mocy silnika oraz przybliżonego przebiegu, na podstawie dostępnych danych (bez powoływania biegłych).
  3. W razie, gdy nie będzie możliwe oszacowanie średniej wartości pojazdu z uwagi na jego cechy szczególne, będzie ona ustalana na podstawie opinii biegłego.

-W sytuacji, gdy prowadzony przez pijanego kierowcę samochód niebędący jego własnością zostanie uszkodzony w wyniku wypadku, nie obniży to kwoty stanowiącej jego równowartość.

W przypadku kierowców zawodowych (prowadzących niestanowiący ich własności pojazd mechaniczny) przepadku pojazdu lub jego równowartości nie orzeka się. Grozi nawiązka w wysokości co najmniej 5000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Przepadku pojazdu mechanicznego oraz przepadku równowartości pojazdu nie orzeka się, jeżeli orzeczenie przepadku pojazdu mechanicznego jest niemożliwe lub niecelowe z uwagi na jego utratę przez sprawcę, zniszczenie lub znaczne uszkodzenie.

Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi już prace nad zmianą wprowadzonych przepisów dotyczących przepadku pojazdu mechanicznego.